به گزارش همشهری آنلاین، نظام سلامت ایران در سالهای اخیر با سه فشار همزمان دستبهگریبان بوده است: رشد سرسامآور هزینههای درمان، افزایش قیمت دارو و تجهیزات پزشکی و کمبود نیروی انسانی، بااینحال دکتر حانیه باقرشاهی، متخصص قلب و عروق، میگوید: در این نابسامانیها، مسئله صرفاً کمبود پول نیست.
باقرشاهی در گفتوگو با همشهری آنلاین، آمارهای غیررسمی درباره فاصله الگوی مصرف دارو در ایران با استانداردهای جهانی را یکی از آشکارترین مصداقهای ناکارآمدی را در حوزه نسخهنویسی میداند و تاکید میکند: تجویز بیشازحد آنتیبیوتیکها، سرمدرمانیهای غیرضروری و درخواست انبوه آزمایشهای تصویربرداری، نهتنها بودجه بیماران و بیمهها را تحلیل میبرد، بلکه بخش قابلتوجهی از ارز اختصاصیافته به تجهیزات پزشکی را به سمت استهلاک زودرس سوق میدهد.
از نگاه این متخصص قلب و عروق، هر دستگاه سیتیاسکن و امآرآی که برای بیمار بدون اندیکاسیون روشن میشود، در واقع دارد عمر مفید یک سرمایه ملی را کاهش میدهد.
فرهنگ درمان؛ عاملی برای افزایش تقاضای کاذب
باقرشاهی با بیان اینکه بخشی از فشار اقتصادی به نظام درمان، ریشه در باور عمومی دارد، توضیح میدهد: هنوز در میان بخشی از جامعه، تعداد دارو و تزریقهای بیشتر با کیفیت درمان بالاتر برابر دانسته میشود. این طرز فکر، پزشکان را در شرایطی قرار میدهد که گاهی برای حفظ آرامش بیمار یا جلوگیری از مراجعه مجدد، ناچار به تجویز خدمات کم اثر میشوند.
به گفته این متخصص اصلاح این رفتار مستلزم یک کمپین اقتصادی - آموزشی است که هزینههای پنهان درمان زدگی را برای مردم شفاف کند.
حلقه گمشده؛ نظام ارجاع و پرونده الکترونیک
باقرشاهی مهمترین ریشه اقتصادی اتلاف منابع را در نبود دو زیرساخت کلیدی میداند: نظام ارجاع کارآمد و پرونده جامع الکترونیک سلامت.
او با اشاره به تجربه کشورهای موفق در مدیریت هزینههای درمان، تصریح میکند که در غیاب پزشک خانواده، بیماران مستقیماً به متخصصان مراجعه میکنند و همین موضوع، ظرفیت مراکز تخصصی را برای بیماران واقعی کاهش میدهد. نتیجه این آشفتگی، صفهای طولانی، افزایش زمان انتظار و درنهایت کاهش بهرهوری اقتصادی کل شبکه درمان است.
آسیبشناسی سامانههای اطلاعاتی حوزه بهداشت
او یکی از هزینهبرترین چالشهای روزمره را نبود ارتباط بین سامانههای اطلاعات بیمارستانی (HIS) عنوان میکند و میگوید: بارها مشاهده شده که یک بیمار در فاصله زمانی کوتاه، به دلیل عدم دسترسی پزشکان به سوابق قبلی، مجبور به تکرار آزمایشها و تصویربرداریهای مشابه میشود. این تکرار، افزون بر تحمیل هزینه مضاعف به خانوادهها و بیمهها، وقت پزشکان و پرستاران را نیز درگیر ثبت اطلاعات تکراری میکند؛ سرمایهای انسانی که در شرایط کمبود نیروی متخصص، ارزشی فراتر از بودجههای ریالی دارد.
پیشنیاز پایداری مالی نظام سلامت
این متخصص قلب و عروق در پایان تأکید میکند که پایداری مالی نظام سلامت، بدون اصلاح فرآیندهای داخلی ممکن نیست.
او با بیان اینکه تأمین اعتبار جدید بدون رفع هدررفتهای ساختاری، مانند ریختن آب در یک ظرف سوراخ است، راهحل را در سه محور میداند: تکمیل پرونده الکترونیک، راهاندازی جدی نظام ارجاع و فرهنگسازی برای مصرف بهینه خدمات درمانی.
باقرشاهی هشدار میدهد که اگر این سه رکن زمینگیر شود، حتی افزایش چند برابری بودجه نیز نمیتواند کیفیت خدمات را حفظ کند و نظام سلامت، ناگزیر از پذیرش هزینههای سرسامآورتری در آینده خواهد بود.
نظر شما